ตารางที่ 1  ผลการสุ่มตรวจสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในพืชผัก ด้วยชุดทดสอบ MJPK

 

 

ชุดทดสอบ MJPK

สถานที่

จำนวนตัวอย่าง

ปลอดภัย

ไม่ปลอดภัย

ไม่ปลอดภัยมาก

ตลาดศาลากลางจังหวัด

13

12

1

0

ตลาดศิริกรณ์

37

37

0

0

ตลาด ธกส.

63

62

1

0

ห้างแมคโคร เชียงราย

7

7

0

0

ห้างบิ้กซี เชียงราย

20

19

1

0

ตลาดบ้านดู่

20

20

0

0

ตลาดบ้านใหม่

20

19

1

0

ตลาดเทศบาลนคร ชร.

20

18

2

0

รวม

200

194 (97%)

6 (3%)

0

 


ตารางที่ 2  ผลการสุ่มตรวจสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในพืชผัก ด้วยชุดทดสอบ GPO TM Kit

 

สถานที่

จำนวนตัวอย่าง

ชุดทfสอบ GPO TM kit

Organophosphate / Carbamate

Organochlorine  / Pyretoid

ไม่พบ

พบ

ไม่พบ

พบ

ตลาดศิริกรณ์

19

19

0

19

0

ตลาด ธกส.

21

21

0

21

0

รวม

40

40 (100%)

0

40 (100%)

0

จากตารางที่ แสดงผลการสุ่มตัวอย่างพืชผักเพื่อตรวจหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ในพื้นที่ ตลาดศาลากลาง จว.ชร. ตลาดศิริกรณ์ ตลาดประชารัฐ ธกส. ตลาดบ้านดู่ ตลาดบ้านใหม่ ตลาดสดเทศบาลนครเชียงราย ห้างแมคโครเชียงราย และห้างบิ้กซีเชียงราย  จำนวนรวมทั้งหมด 200 ตัวอย่าง ผลการตรวจสารเคมีกำจัดศัตรูพืชด้วยชุดทดสอบกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ MJPK พบว่า ตัวอย่างพืชผักมีความปลอดภัย 197 ตัวอย่างคิดเป็นร้อยละ 97.0  และตัวอย่างพืชผักที่พบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในระดับไม่ปลอดภัย จำนวน 6 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 3.0 โดยตัวอย่างที่พบ ได้แก่ ผักชีฝรั่ง 2 ตย. ต้นหอม ดอกหอม ผักกะเฉด และมะระ ชนิดละ 1 ตย.   

ชุดทดสอบสารเคมีกำจัดศัตรูพืช MJPK เป็นชุด test kit เบื้องต้นที่สามารถตรวจหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่อยู่ในกลุ่มออกาโนฟอสเฟต และกลุ่มคาร์บาเมท เท่านั้น  ยังไม่สามารถทดสอบหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในกลุ่มออกาโนคลอรีน และไพเรทรอยด์ได้ อย่างไรก็ตาม จากผลการสุ่มตรวจที่ได้ดำเนินการ แสดงให้เห็นว่าพืชผักที่จำหน่ายในพื้นที่ตลาดจังหวัดเชียงราย ส่วนใหญ่มีความปลอดภัย โดยพบพืชผักที่มีการปนเปื้อนในระดับไม่ปลอดภัยเป็นจำนวนน้อยมาก ซึ่งอาจเป็นผลเนื่องมาจากข้อจำกัดของชุดทดสอบที่ใช้ในการดำเนินการ หรือเกิดจากสารเคมีที่อาจตกค้างอยู่ในน้ำหรือดินในพื้นที่เพาะปลูกที่เกษตรกรอยู่ในระหว่างการปรับเปลี่ยนวิธีการเพาะปลูกและเลิกใช้สารเคมี  นอกจากนั้น โครงการฯ ได้สุ่มตัวอย่างพืชผัก เพื่อทดสอบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้าง ด้วยชุดทดสอบ GPO TM KIT ซึ่งสามารถทดสอบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชได้ทั้ง 4 กลุ่ม คือ ออกาโนฟอสเฟต (Organophasphate) คาร์บาเมต (Carbamate) ออกาโนคลอรีน (Organichlorine)  และ ไพเรตทอยด์ (Pyretroid) ผลการสุ่มตรวจแสดงในตารางที่ 2 พบว่า พืชผักที่สุ่มตัวอย่างจากตลาดศิริกรณ์และตลาดประชารัฐ ธกส. จำนวน 40 ตัวอย่าง ไม่พบการตกค้างของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชทั้ง 4 กลุ่ม

ดังนั้น การดำเนินการเพื่อสุ่มตัวอย่างผักเพื่อตรวจหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ยังคงมีความจำเป็นเพื่อเป็นการเฝ้าระวัง สร้างการยอมรับและความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภค และเพื่อการติตดตามการพัฒนายกระมาตรฐานการผลิตของเครือข่าเกษตรกรปลอดภัยของโครงการฯ และนอกจากนั้น ควรมีการเลือกใช้ชุดทดสอบที่สามารถตรวจหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชได้ครอบคลุมทั้ง 4 กลุ่ม ต่อไป